DÖŞEMELER

İÇİNDEKİLER

 

DÖŞEMELER                                                                                  2

       Tanımı ve türleri                                                                           2

       Taşıyıcılık görevleri                                                                     3

       Ses yalıtım görevleri                                                                     3

       Isı yalıtım görevleri                                                                      4

         Su ve rutubet yalıtımı                                                                   4

         Döşeme kaplama malzemeleri                                                        5

 

1.     Betonarme Döşemeler                                                                  5

1.1.Hurdi döşemeler                                                                    6

1.2.Dal Döşemeler                                                                       7

1.3.Serbest Oturan Döşemeler                                                     7

1.4.Konsol Döşemeler                                                                 7

1.5.Devam Eden  Döşemeler                                                        8

1.6.Mantar  Döşemeler                                                                9

1.7.Kirişli Döşemeler                                                                   9

1.8.Nervürlü Döşemeler                                                               9

1.9.Dişli Döşemeler                                                                     10

1.10.Alttan Döşemeli Nervürlü Döşemeler                                     11

         1.11.Bloklu Döşemeler                                                                11

 

2.     Prefabrike Betonarme Döşemeler                                               13

  2.1. Şeritler Halinde Yapılan Döşemeler                                        13

            2.2. Şantiyede Yapılan Döşeme Plakları                                       13

 

3.     Döşeme Kaplamaları                                                                    14

3.1.Ahşap Kaplamalar ve Döşemeler                                                15

3.1.1.Ahşap Kirişlemeler Üzerine Döşeme Kaplamaları                  16

       3.1.1.1.Tahta Kaplama                                                             16

       3.1.1.2. Parke Kaplama                                                            16

       3.2.. Kagir Döşemeler ve Kaplamalar                                               17

.   3.2.1. Tahta Kaplama                                                              18

                3.2.2. Parke Kaplama                                                             18

                3.2.3. Düz ve Renkli Şap Kaplama                                          18

               3.2.4.Düz ve Renkli Mozaik Kaplama                                      19

 

  4.  Ahşap Kiriş Döşemeler                                                                20

    5.  Çelik Profil Kirişli Döşemeler                                                     21

  6.   Yerinde Dökülmüş Betonarme Döşemeler                                 22

DÖSEMELER Tanım:Binadaki katları birbirinden ayıran, üzerine gelen yükleri taşıyarak mesnetlere nakleden ve binaların yapımında kullanılan malzemeye göre betonarme, ahşap,çelik vb. malzemelerden yapılan yapı elemanıdır.

Döşeme tanımına doğrudan doğruya oturan (mesnetlenen), böylece yapılarda binanın en alt düzlemini oluşturan ve bu nedenle de zemine oturan döşemeler olarak adlandırılan yapı elemanları da katılmaktadır. Bu durumda bir binada konumları yönünden üç farklı döşeme türü ortaya çıkmaktadır. Bunlar aşağıdaki şekilde adlandırılabilirler:

a)     Alt döşeme (binanın toprak ile temasta olan döşemesi)

b)    Ara kat döşemeleri

c)    Çatı katı döşemesi (binayı üstten örten döşeme)

Burada bunlardan ilk ikisi ele alınarak incelenecektir. Alt döşeme, bir binanın zemin katının döşemesi veya bodrumlu bir binanın bodrum döşemesi olabilir. Ara döşemeler, en alt ve en üst döşemeler arasında bulunan döşemelerdir. En üst döşemede aslında bir tavanı (yani düz veya eğik bir çatı planını) tanımlamaktadır. Çatı katı tavan döşemeleri, ara kat döşemelerinden yalıtım düzenlemesi yönünden çok büyük farklılıklar göstermektedir. Bodrum döşemeleri,rutubet/nem yalıtımı yönünden, bodrumsuz yapıların zemine oturan döşemelerinden daha fazla özenle detaylandırma bekleyen döşeme türlerindendir. Sayılan tüm döşemelerde; taşıyıcılık görevi, ses, ısı ve nem yalıtım özellikleri, yangın dayanımı, estetik işlevler gibi görevler söz konusu olabilmektedir.

 

 

 

 

a)    Taşıyıcılık görevleri

Bunlardan taşıyıcılık özellikleri tüm döşemele5rde vardır. Döşemeler bu açıdan kendi yüklerini ve üzerlerine gelen istif yüklerini taşıyarak ya kirişler aracılığı ile veya doğrudan altlarındaki kolon, taşıyıcı duvar gibi düşey taşıyıcılara aktarırlar.çatı döşemelerinde yerine göre kar, rüzgar ve insan yükleri, ara kat döşemelerinde ölü ve hareketli yükler etki eder. Betonarme gibi düşey taşıyıcıları bütünleştirme özelliğinde olan döşemeler deprem ve rüzgar yükü gibi yatay yüklerin etkisinde ise düşey taşıyıcılarla birlikte yanal stabiliteyi sağlamayı birlikte üstlenirler. En alt kat döşemeleri ya doğrudan zemine otururlar (zemine oturan döşemeler) veya temel duvarları arasında bir açıklık geçecek şekilde mesnetlendirilirler (örneğin, ahşap kirişli döşemeler)

 

b)    Ses yalıtım görevleri  

En alt kat döşemeleri, ses yalıtımı yönünden normal koşullar altında büyük sorun yaratmazlar. Yer altından geçen bir metrodan darbe sesinin gelmesi ender olan durumlardandır. Buna karşılık, ara kat ve üst kat döşemeleri, özellikle farklı aile birimlerinin yaşadığı hallerde, önlem alınması zorunlu kılmaktadır. Bir mekanı sınırlayan yapı elemanlarından ses ve gürültü kontrolü yönünden önemle üzerinde durulması gerekli olanı hiç şüphesiz ki ara kat döşemeleridir, çünkü bunlarda hem hava sesi, hem de darbe sesi sorun olabilmektedir. Özellikle bir konutta yürüme, koşma, zıplama, düşme gibi eylemler sonucunda darbe sesi, rahatsız edici bir düzeyde oluşmaktadır.

Döşemelerde sorun yaratacak en büyük gürültü kaynağı ise darbe sesidir. Buna karşı alınabilecek iki önlemden ilki, kolay ve ucuz bir yol olan döşem üstü ses yalıtıcı, yumuşak bir kaplama malzemesi ile örtmektir. İkincisi ise, iki kat arasında devam eden tüm tesisat boruları hem darbe, hem de hava sesine karşı yalıtılmalıdır.

Bir başka yaklaşım, yüzen şap adı verilen bir uygulamadır ki, bu çözümde taşıyıcı betonarme plak üzerine ve duvar kenarlarına ses yalıtım malzemeleri konulup üzerine 4-5 cm kalınlığında bir koruyucu beton tabaka (şap) dökülerek darbe sesinin yayılacağı ortam kesilmiş olur. Böylece yürünen yüzey ile betonarme döşeme arasında, sesi yalıtacak yumuşak bir tabaka oluşturulmakta, döşemenin duvarlar, tesisat boruları ile bağlantıları kesilmektedir. Bu çözümde bir bakıma, ara ses yalıtım malzemesi ile doldurulmuş iki tabanlı bir duvar yaklaşımı izlenmektedir.

 

       c)Isı Yalıtım Görevleri

Isı yalıtımı arasından, ara kat döşemekleri ile en alt ve en üst döşeme arasında bir ayırım izlenmektedir. Ülkemizde geçerli olan ısı yönetmenliği; ısıtılmayan bodrum ve bina girişlerinde, açık geçitler üzerindeki döşemelerde, yatay ve eğimli düz sıcak çatı ve teras döşemelerinde, yönetmelikçe aranan minimum ısı yalıtım koşullarını vermiştir. Anlaşıldığı üzere  dış ile teması olmayan ara kat döşemelerinden geçen ısı, yine bina içinde kaldığı için, yönetmeliği hazırlayanlarca bir kayıp olarak algılanmamıştır. Bu görüş, merkezi bir ısıtma sistemiyle ve tamamı ısıtılan bir bina için doğru ise de her farklı yerleri, farklı derecede konut biriminin kat kaloriferi veya soba ile farklı yerleri, farklı derecede ısıtmaları durumunda ısıtmalar bir eşitsizlik yaratmaktadır. Yönetmelikte zemine oturan döşemelerin bile ısı yalıtımının önerildiği düşünüldüğünde, hem enerji tasarrufu, hem konut birimlerinin ısısal konforunun daha kolay ve adil olarak sağlanabilmesi için ara kat döşemelerinde ve konut birimlerini ayıran duvarlarda da minimum yalıtım önlemlerinin alınmasında yarar görülmektedir.

 

       d)Su ve Rutubet Yalıtım

Zemine oturan döşemelerde, yükselen zemin suyuna ve kılcal ilerleyen neme karşı bir önlem olarak rutubet yalıtımı öngörülmektedir. Bodrum döşemelerinde zemin suyu seviyesinin durumuna göre suya veya basınçlı suya karşı yalıtım gerekecektir. Zemin suyu seviyesi döşemenin altında kalıyorsa, bodrum döşemesi üzerine bir bitümlü pestil gibi tabaka ile yalıtım yapılmalıdır. ara kat döşemelerinde su/rutubet yalıtımı ancak bazı özel veya ıslak mekanlarda (banyo,wc vb.) gerekebilir.

 

e)Döşeme Kaplama Malzemeleri

Döşemelerin taşıyıcı olan kısımlarının üstü darbelere, dış etkilere, sürtünme nedeniyle aşınmaya karşı dayanıklı bir malzeme ile kaplanır. Kaplama malzemesinin özellikleri döşemenin bulunduğu mekanın işlevine, estetik kaygı ve mimari isteklere göre belirlenir. Bir fabrikanın, bir laboratuarın döşeme kaplamasının asite dayanıklı olması, işlevsel yönden gerekebileceği  gibi konutlarda da linolyum, ahşap parke, taş karo plak, seramik plaklar, mermer, yerinde dökme mozaik gibi kaplamalar kullanılmaktadır.

 Betonarme ve kagir binalarda yapılan betonarme döşemelerin kalınlıkları ve konulacak çelik çapları, aralıklı ve şekilleri çeşitli hesaplar sonunda, döşemenin boyut ve şekilleri ile üzerine gelen yük durumu göz önüne alınarak bulunur.

 

1.BETONARME DÖŞEMELER

 Binayı katlarına ayıran ve üzerine gelen yükleri taşıyarak mesnetlere ileten, betonarme ile yapılan yapı elemanlarıdır.Betonarme döşemelerin kalınlıkları ile konulacak çeliklerin çap ve aralıkları hesap sonucu bulunur. Ancak yük taşıyan betonarme döşemelerin kalınlıkları ve mesnet üzerine oturma veya gömülme genişlikleri en az 8cm olmalıdır

Betonarme döşemelerin çalışma şekilleri betonarme kirişlerine benzer. Döşemenin kendi ağırlığı ve üzerine gelen yükleri taşırken meydana gelen çekme gerilimini önlemek üzere, çekmeye çalışan kısmına esas çelikler konur. Esas çelikler bir düz ve bir pilye olarak hazırlanır. Pilye çelikleri döşemenin kesme gerilimini önler. Döşemelerde kullanılan düz ve pilye çeliklerinin çapları Æ6 ile Æ16 arasında değişir. Düz ve pilye olan esas çeliklerin eksenleri arasındaki aralık, döşeme kalınlığının bir buçuk katı (t=1,5d), çelik çapının onbeş katı(t=15Æ) veya 20cm (t=20cm) den fazla olamaz. Döşemede çekmeye çalıştırılmayan esas çeliklerin montajını sağlamak üzere, esas çeliklerin doğrultusuna dik konulan ve bağlanan çeliklere dağıtma veya tevzi çelikleri denir. Bu çelikler genellikle Æ6 veya Æ8’lik olup eksenleri arasındaki aralık 20-30cm arasında değişir. Betonarme döşemeler genellikle bina içinde yapılır, alt ve üst yüzeyleri sonradan çeşitli malzemelerle kaplanır. Bu nedenle pas payı genellikle bir santimetre bırakılır.

Betonarme döşemelerin mesnetleri genellikle kagir duvar, betonarme veya çelik kiriş olabilir. Kagir duvarlar üzerine oturtulduğunda, duvarın üstüne betonarme hatıl yapılması, döşeme çelik uçlarının, hatıl donatıma konulması gerekir. Döşemelerin betomları genellikle hatıl ve kirişlerle beraber dökülür.

Döşemeler üzerine oturtulduğu mesnetlerin kenarlarının oranları bakımından hurdi ve dal, mesnetlere oturma bakımından, serbest oturan konsol, devam eden mantar, kirişli ve nervürlğü oarak sınıflandırılır.

 

  1.1.Hurdi Döşemeler

Döşeme alanı dikdörtgen şeklinde, yükü taşıyan mesnet kenarı boylarının birbirine orana ikiden fazla veya yarımdan az olan betonarme döşemelerdir. Mesnet uzun kenarının kısa kenara oranı ikiden fazla, Lu/Lk>2, veya kısa kenarın uzun kenara oranı yarımdan az Lk/Lu<0.5 olan bu döşemeler kısa kenar doğrultusunda çalıştırılır. Oranın 2 veya 0.5 olması halinde tek veya çift doğrultuda çalıştırılabilir. Bu nedenle tek doğrultuda çalışan döşemeler denir. Esas çelikler kısa doğrultuda bir düz veya bir pilye olarak yerleştirilir. Pilye çelikleri uçtan L/6 veya %15L noktasından kırılır. Uzun doğrultuda çelikler çekmeye çalıştırılmayacağından Æ6 veya Æ8’lik dağıtma çelikleri 20-25-30cm aralıklarla konur ve bağlanır.

 

 

1.2. Dal Döşemeler

Döşeme alanı kare veya kenarlar arasındaki uzunluk farkı az olan dikdörtgen şeklinde, yükü taşıyan mesnet kenar boylarının birbirine oranı 2’den az ve yarımdan fazla olan döşemelerdir. Mesnet uzun kenarının kısa kenarına oranı ikiden az<, Lu/Lk<2 veya kısa kenarın uzun kenara oranı yarımdan fazla Lk/Lu>0,5 olan bu döşemeler iki doğrultuda çalıştırılır. Bu nedenle dal döşemelere çift doğrultuda çalışan döşemeler denir. Dal sisteminde her iki doğrultuda düz ve pilye çelikleri konur. Her iki doğrultuya konulan çelikler çekmeye çalıştırılmasına karşın kısa doğrultudaki çelikler alta, uzun doğrultudaki çelikler üste konur ve aralarındaki uzaklık t=1,5d, 15Æ veya 20cm alınır.

 

        1.3. Serbest Oturan veya Ankastre Döşemeler

Yapılarda yalnız bir bölümünün üzerine yapılan, kenarları kagir duvar üzerine oturtulan veya gömülen, basit ve sabit döşemelerdir. Betonarme iskeletli yapılarda kirişler üzerine oturtulduğunda, döşeme çelik donatımı kiriş donatımına bağlanır ve her elemanın betonları aynı anda dökülür. Bu durumda döşeme serbest oturan gibi görünürse de ankastre şeklinde çalışır. Bu döşemeler dal veya hurdi sisteminde, tek pilye kullanıldığında kıvırma noktası L/6 veya %15 L uzaklıkta alınır.

 

1.4. Konsol Betonarme Döşemeler

Bir ucu askıda, diğer ucu ankastre ol

Yorum Yaz